KAYABAŞI

HAGB KARARLARI MEMURİYETE ENGEL MİDİR?

HAGB KARARLARI MEMURİYETE ENGEL MİDİR?
HAGB KARARLARI MEMURİYETE ENGEL MİDİR?


Özellikle güvenlik kurumlarına atanmak isteyen (polis, komiser, uzman erbaş, subay, astsubay vb) adaylar ile diğer  memuriyetlere KPSS ile atanmak isteyen ancak işledikleri suçlar nedeniyle hakkında HAGB kararı olan personelin atamaları HAGB kararları ilgi tutularak arşiv araştırması ve güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle reddedilmekte, memur olarak atanabilmek için bu kişilerin idari dava açmaları gerekmektedir.

Ceza Muhakemesi Kanununun 231. maddesinin 5 numaralı bendinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesesi düzenlenmiş bulunmaktadır. Bende göre;  “Sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade eder.” 

TCK'nın yürürlüğe girmesinin ardından HAGB kararı alanların memuriyete girip giremeyeceği sorunu idari yargıda tartışılmış, HAGB kararının memuriyete engel olmadığı Danıştay tarafından kabul edilmiştir. Nitekim Danıştay 12. Dairesinin 09.07.2008 gün ve e.2007/2534, K.2008/4502 sayılı (ek-3) kararında;

"Uyuşmazlık bu açıdan değerlendirildiğinde; davacı hakkında mahkumiyet kararını veren Ağır Ceza Mahkemesi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmede; davacının durumunun Ceza Muhakemesi Kanununun 231. maddesi kapsamında olduğu ve bu maddede aranılan koşulların gerçekleşmiş olduğu sonucuna ulaşılarak sanık hakkındaki hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına hükmedilmesi karşısında, hükmün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmayacağının da anılan maddede açıkça belirtilmiş olması nedeniyle davacının memuriyetine engel bir mahkumiyet hükmünün bulunduğundan söz etme olanağı kalmamıştır.” denilerek hükmün açıklanmasının geri bırakılması halinde memuriyete engel bir husus bulunmadığı açıkça ortaya konulmaktadır.Kaldı ki, 657 sayılı Kanunun 48. Maddesinde hangi suçların memuriyete engel olduğu açıkça düzenlenmiş olup, müvekkilimin bu suçlardan birinden ceza almadığı da ortadadır. 

HAGB kararları yalnızca mahkemenin bildiği, tebliğe çıkarılmayan, hukuki sonuç doğurmayan kararlardır.Erteleme müessesesinde olduğu gibi HAGB kararları da sonuç doğurmadığından güvenlik soruşturmasına esas alınabilmesi olanaklı değildir. CMK'da açıkça kararın hiçbir hukuki sonuç doğurmayacağı kurala bağlandığından ve esasen HAGB kararları  adı üstünde açıklanmadığından güvenlik soruşturmasına esas alınabilmesi olanaklı değildir. 

Nitekim Anayasa Mahkemesi, 657 sayılı Kanunun 48. Maddesine eklenen "Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılmış olmak." şeklindeki bent için açılan davada (2018/73)  güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının kapsamı belirli olmadığından kanun maddesinin iptaline karar vermiştir. Kararda : 

"171. Kuralda güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırması yapılması memurluğa alımlarda genel şartlar arasında sayılmasına karşın güvenlik soruşturmasına ve arşiv araştırmasına konu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğuna, bu bilgilerin ne şekilde kullanılacağına, hangi mercilerin soruşturma ve araştırmayı yapacağına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamıştır. Diğer bir ifadeyle güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasına ve elde edilecek verilen kullanılmasına ilişkin temel ilkeler belirlenmeksizin kuralla sadece güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılması devlet memurluğuna alımlarda aranacak şartlar arasında sayılmıştır. 

172. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda devlet memurluğuna atanmada esas alınacak kişisel veri niteliğindeki bilgilerin alınmasına, kullanılmasına ve işlenmesine yönelik güvenceler ve temel ilkeler kanunla belirlenmeksizin bunların alınmasına ve kullanılmasına izin verilmesi Anayasa’nın 13., 20. ve 128. maddesiyle bağdaşmamaktadır." 

cümlelerine yer verilmekte olup, güvenlik soruşturmasının içeriğinin belirsiz olması iptal gerekçesi olmuştur. Danıştay kararları da HAGB nedeniyle güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak kabul edilmesini hukuka aykırı bulmaktadır.

Son olarak, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu 07.04.2021 günlü Resmi Gazetede yayımlanmış olup, arşiv araştırması ve güvenlik soruşturması kanunda tanıma kavuşmuştur.Kanunda ayrıca yaptırılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla Değerlendirme Komisyonu kurulacağı, memuriyet veya kamu görevlerine uygunluğunun değerlendirilmesini sağlayacak yorum içermeyen olgusal verilerin  güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapmakla görevli birimlerce ilgili kurum ve kuruluş bünyesinde kurulan Değerlendirme Komisyonuna iletileceği, kişisel verilerin korunmasına ilişkin tedbirlerin alınacağı kurala bağlanmıştır. Kanunda HAGB kararlarının memuriyete engel olacağına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir. 657 sayılı Kanunda memuriyete engel suçlar maddeler halinde sayılmış olup, HAGB kararı alınması halinde bu suçların memuriyete engel olamayacağı açıktır. Bununla beraber, jandarma, polis gibi bazı güvenlik personelinin yönetmeliklerinde HAGB'ye ilişkin özel düzenlemeler mevcut olup, dava açarken bu düzenlemelere de dikkat etmek gerekmektedir.HAGB kararlarının memuriyete engel olmadığına ilişkin örnek kararlar sitemizin memur davaları bölümünde özetlenmiştir. 

                                                                                                                                                                                                              Av. Sadi KAYABAŞI

                   

 

Paylaş:
Son Blog Yazıları
1 Haziran 2024 Cumartesi
Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonları tarafından yapılan zabıt katipliği sözlü sınavları öncesinde, sınav komisyonlarınca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon...
30 Mayıs 2024 Perşembe
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Aday Sürücülük" başlıklı 17. maddesinde; 12.7.2013-6495/22 md.) İlk defa sürücü belgesi alanlar en az bir yıl süre ile aday sürücü olarak kabul edilirler. Aday sürücülüğün süresi, aday sürücülerin sürücü belgelerinin iptal edilme ve yeniden sürücü belgesi a...
30 Mayıs 2024 Perşembe
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, ticari faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu hükme bağlanmış, 10. maddesinin (a) bendinde; mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması vergiyi doğuran olay kaps...