Memurluktan istifa edenlerin yeniden memurluğa atanmaları 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 92 nci maddesinde düzenlenmiştir.
Maddeye göre; İkiden fazla olmamak üzere memurluktan kendi istekleriyle çekilenlerden veya bu kanun hükümlerine göre çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dönmek isteyenler,
a) Ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve b) Bu sınıfın niteliklerini taşımak şartıyla ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine veya 71 inci madde hükümlerine uyulmak suretiyle diğer bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara atanabilirler.
657 sayılı kanuna tabi olmayan personelden kendi istekleri ile görevinden çekilmiş olanlar ise, boş kadro bulunmak ve gireceği sınıfın niteliklerini taşımak kaydıyla bu kanuna tabi kurumlardaki memuriyetlere atanabilirler.
Memuriyetten adaylık döneminde ayrılanlar sadece ayrıldıkları kuruma dönmek için müracaat edebilirler. Yani, adaylık döneminde Tarım ve Köyişleri Bakanlığında memur olarak çalışan birisi ancak Tarım ve Köyişleri Bakanlığında tekrar memuriyete dönebilmekte bunun dışındaki kurumlara ise dönememektedir.
Memuriyetten adaylık dönemini tamamladıktan sonra ayrılanlar tekrar memuriyete dönmek istedikleri takdirde hem kendi kurumlarına hem de başka kurumlara memur olarak dönebilmektedir. Dikkat edilmesi gereken husus, memuriyete tekrar dönmede döneceği kadronun şartlarını taşımış olma şartının aranmakta olduğudur.
Ayrıca, kendi isteğiyle memuriyetten istifa eden veya istifa etmiş sayılanlar, iki defadan fazla istifa etmişse artık memurluğa geri dönemezler.
Olağanüstü hal, sıkıyönetim, seferberlik ve savaş hallerinde veya genel hayata müessir afetlere uğrayan yerlerdeki Devlet Memurları yerine atanacaklar gelip işe başlamadan görevlerini bırakmışlarsa, bir daha hiç bir şekilde devlet memurluğuna dönemezler.
İstifa sonrası memurluğa geri dönüşlerde vurgulanması gereken en önemli husus, istifadan sonra geri dönüş için başvuru yapan kamu çalışanının tekrar göreve başlatılıp başlatılmayacağı tamamen kurumun takdirindedir.
İstifa sonrası geri dönüş talepleri için yapılan başvurularda genellikle olumsuz cevap verilmekte, bu işlemlerin iptali istemiyle açılan davalar da genellikle ret ile sonuçlanmaktadır.
Emniyet amiri iken istifa eden ve geri dönmek isteyen müvekkilimiz için açılan davada Ankara 5. İdare Mahkemesince (2020/1197) ;
"Bir kamu görevine açıktan veya yeniden atama yapmak konusunda idarelere takdir yetkisi tanınmış olup idarenin bu konuda yargı kararı ile zorlanamayacağı, diğer bir ifadeyle idari işlem niteliğinde yargı kararı verilemeyeceği açık olmakla birlikte bu takdir yetkisinin de mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı bulunduğu, takdire dayanan işlemlerin sebep ve maksat bakımından yargı denetimine tabi bulunduğu hususu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir." cümlelerine yer verildikten sonra;
"Olayda, ..., yargı kararı ile açıktan atama konusundaki takdir yetkisini kullanmaya zorlanamayacağı, ayrıca bu yetkinin hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığına yönelik bir bilgi ya da belgenin de dava dosyasına sunulamadığı, kaldı ki idarenin hizmet ihtiyacının yeni mezun adaylardan karşılanma yönünde tercih kullanıldığına yönelik savunmasının da kabul edilebilir nitelikte olduğu, dolayısıyla davacının emeklilik işlemleri iptal edilerek yeniden atanma istemiyle yaptığı başvurunun reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İstifa sonrası memuriyete dönüş ihtimaline kanun cevaz vermekte ise de, idareler bu konudaki takdir yetkilerini ihtiyacın açıktan atama ile aday memur ile giderilmesi şeklinde kullandıklarından aday memur yada memur olanların istifa ederken dikkatli düşünmelerini tavsiye etmekteyiz.
Av. Sadi KAYABAŞI
