4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun " Miras ortaklığı" başlıklı 640.maddesinde; "Birden çok mirasçı bulunması hâlinde, mirasın geçmesiyle birlikte paylasmaya kadar, mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana gelir. Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olurlar ve sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere, terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler..." hükmü düzenlenmiştir.
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 4.maddesinde; "(1) Bu Yönetmelikte geçen; rrrr) Yapı ruhsatı: Bir parselde, Ek-10’da yer alan forma uygun olarak bu Yönetmelikle öngörülen belgeler ile projelerin onaylanması sonrasında ilgili idaresince tanzim edilen, onaylı resmi izin belgesini, .. ifade eder." hükmü, "Yapı ruhsatına ilişkin genel hükümler" başlıklı 54.maddesinde; " (1) Kanun ve bu Yönetmelikle getirilen istisnalar dışında yapı ruhsatı alınmaksızın hiçbir yapının inşasına başlanamaz.(2) Ruhsat tarihinden itibaren 2 yıl içinde inşasına başlanmayan veya 5 yıllık ruhsat süresi içinde tamamlanmayan ve süresi içinde ruhsat yenilemesi yapılmayan yapılar, ruhsatsız yapı olarak değerlendirilir. (3) Ruhsat süresi içinde yapılan başvurularda ilgili idarelerin ruhsatı yeniledikleri tarihe bakılmaksızın ruhsat, ilk ruhsat alma tarihindeki plan ve mevzuat hükümleri kapsamında beş yıl uzatılarak yenilenir. Süreye ilişkin ruhsat yenileme en çok iki kere yapılır. .. (6) İlk ruhsat düzenlendiği tarihten sonra hangi amaçla olursa olsun yapılan her ruhsat işlemi ile beş yıllık süre yeniden baslar. Yapı ruhsatı alındıktan sonra mahkemelerce, Bakanlıkça veya ilgili idarelerce durdurulan yapılarda durdurma süresi ruhsat süresine ilave edilir. Salgın hastalık ve benzeri olağanüstü durumlarda ilgili bakanlık veya valiliklerce sokağa çıkma kısıtlaması getirilen günlerin toplamı kadar süre, talep edilmesi halinde ruhsat vermeye yetkili idarelerce ruhsat süresine ilave edilir .." hükmüne, "Yapı ruhsatı işlemleri" başlıklı 55.maddesinde; " (1) Yapı ruhsatı isleri bu maddede belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır.(2) Yeni inşaat ilave ve esaslı tadilat yapmak üzere parsele ait imar durum belgesi, yol kotu tutanağı, kanal kotu tutanağı ve uygulama imar planına esas onaylı jeolojik ve jeoteknik etüt raporunun parselin bulunduğu alana esas bölümünü almak için; yapı sahipleri veya vekilleri başvuru dilekçelerine aplikasyon krokisini ve tapu kayıt örneği veya istisnaî hâllerde tapu kayıt örneği yerine geçen belgeleri ekleyerek ilgili idareye müracaat ederler. .. (8) Parsel malik veya maliklerinin ruhsat ve eki onaylı projelere muvafakati alınmaksızın yapı ruhsatı düzenlenemez, onaylı projelerde tadilat yapılamaz. .. (10) Şantiye şefi değişikliği ve süre uzatımına yönelik ruhsat işlemlerinde, bütün maliklerin muvafakati aranmaz. (11) Ruhsat eki projeleri değiştirir nitelikteki ruhsat başvuruları hariç ruhsat süresi içerisinde; yapı sahibi, müteahhidi, şantiye şefi ve fenni mesul değişikliği başvurularında ruhsat eki projelerin yeniden onaylanması (Mülga ibare:RG-25/7/2019-30842) (...) gerekli değildir. (14) Tapu kayıt bilgilerinin Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBIS)’ nde bulunması halinde bu bilgilere ilgili idare tarafından TAKBIS üzerinden elektronik ortamda doğrudan erişilir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce bu konuda gerekli tedbirler alınır. Yapı sahipleri veya vekillerinden ayrıca tapu kayıt örneği veya istisnai hallerde tapu kayıt örneği yerine geçen belgeler istenmez. Ancak, bu durumda, yapı sahipleri veya vekillerden, başvuru dilekçelerinde TAKBIS üzerinden parsele ilişkin kayıtlara erişim için gerekli bilgileri beyan etmeleri istenir. TAKBIS üzerinden erişilememesi halinde; tapu tescil belgesinin, yapı ruhsatı için gerekli tüm belgelerin eksiksiz olarak belediyeye verildigi tarihten en fazla bir ay önce alınmıs olması gerekir. ..." hükmüne yer verilmiştir.
Murisin vefatı halinde kalan gayrimenkulde inşaat ruhsatının kim adına düzenleneceği Türk Medeni Kanununda açıkça düzenlenmiş olup, uygulamada bu kurala rağmen, birden çok mirasçı bulunmasına rağmen yalnızca biri yada birkaçı adına inşaat ruhsatı düzenlenerek diğer mirasçıların ruhsat hakkından mahrum bırakıldıkları görülebilmektedir. Kural olarak, murisin bıraktığı malvarlığı üzerinde tüm mirasçılar hak sahibi olduğundan düzenlenecek bir inşaat ruhsatında tüm hissedarların isimlerine yer verilmesi gerekmekte olup, aksi taktirde ruhsatın iptali gündeme gelebilecektir.
Nitekim tarafımızdan açılan davada Bursa 4. İdare Mahkemesince, "..., söz konusu yapıda hak sahibi olduklarının kabulü ve intikalin tüm mirasçılara usulüne uygun yapılması gerektiği, bunun aksine yönelik taraflarca herhangi bir bilgi veya belgenin de dava dosyasına sunulmadığı bu itibarla yapı ruhsatında yapı sahibi olarak I. N.K'nin yanında M. K ve N. K'nin de gösterilmesi gerekirken yalnızca I.N.K. adına düzenlenen yapı ruhsatında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır" gerekçesiyle yalnızca bir hissedar adına düzenlenen inşaat ruhsatının iptaline karar verilmiştir.
Murisin vefatından sonra tereke mirasçılar arasında paylaşıncaya kadar tüm hissedarlar hak sahibi olduğundan bu aşamada düzenlenecek bir inşaat ruhsatında tüm hissedarların bulunması şarttır, aksine bir işlem idari yargı mercii tarafından iptal edilecektir.
Av.Sadi KAYABAŞI
